Noordelijke Arbeidsmarktverkenning

2010/2011 (CAB Groningen)

Jaarlijks worden de arbeidsmarktontwikkelingen in Noord-Nederland beschreven in de Noordelijke Arbeidsmarktverkenning (NAV). Deze verkenning is gebaseerd op onder andere  arbeidsmarktdata van het UWV Werkbedrijf en de  bijdragen van expertpanels. Nieuw dit jaar is de voorspelling aan de hand van scenario’s. Deze werkwijze moet  de onzekerheid waar voorspellingen over de arbeidsmarkt mee gepaard gaan enigszins ondervangen.  In deze samenvatting belichten we de informatie die voor de sector zorg en welzijn van belang is.

Recessie
Tijdens de economische crisis bleef de werkgelegenheid in zorg en welzijn groeien. Vanwege haar relatief grote aandeel in de werkgelegenheid fungeerde de sector in het Noorden als banenmotor:  de groei van zorg en welzijn ving het verlies van banen in andere sectoren op. De sector gaat het echter moeilijk krijgen vanwege bezuinigingen vanuit de overheid.

Krapte
Het Noorden vergrijst en ontgroent in hogere mate dan de rest van Nederland (NAV 2010: 19). Groeide in 2010 de beroepsbevolking nog, komend jaar gaat de daling inzetten vanwege uitstromende babyboomers. In Noord-Nederland zijn circa 19.500 64-jarigen en 26.000 63-jarigen (NAV 2010: 11).  Hiernaast ontgroenen we. Werden er in 1998 nog rond de 20.000 kinderen geboren, in 2008 was dit 18.000 (NAV 2010: 11). Zelfs het meest positieve demografische scenario dat geschetst werd (‘zie Nieuwe Noorderlingen’), laat geen verdere groei van de beroepsbevolking zien. De arbeidsmarkt van de zorg is met zo’n 300 vacatures per maand in Noord-Nederland, nu al krap te noemen.  Er is op dit moment een tekort aan verpleegkundigen (niveau 4), en gespecialiseerde verpleegkundigen (NAV 2010:40). Tussen zorgorganisaties zit veel verschil in vergrijzing van het personeelsbestand. Bij sommige instellingen ligt de gemiddelde leeftijd boven de 50 jaar (NAV 2010: 38).

Krimp
De steden trekken steeds meer inwoners aan, met name studenten en gezinnen met kinderen. Perifere gemeenten krijgen te maken met krimp; het aantal inwoners daalt en de bevolking vergrijst. Deze krimp is vooral een probleem in combinatie met sociaal-economische problemen aan de onderkant van de samenleving (NAV 2010: 31).  Hogere inkomens- en opleidingsgroepen vertrekken, en er ontstaat een concentratie van de  sociaal-economisch zwakkere groepen, omdat zij minder mobiliteit vertonen (NAV 2010: 20). Ook het CPB wijst in recent onderzoek op een centrale rol van steden in toekomstscenario’s (CPB,2010).

Verschil
De werkgelegenheidsstructuur van Noord-Nederland laat een nieuw verschil zien met de rest van Nederland; een groot en groeiend aandeel van de zorg. De stijging van de werkgelegenheid in de zorgsector was sterker dan in de rest van Nederland (NAV 2010: 36).

Anticiperen
Omdat er nu nog geen personeelstekorten zijn ontbreekt een gevoel van urgentie, terwijl strategisch management gewenst is. Volgens de arbeidsmarktverkenning leeft die discussie nog niet genoeg binnen de sector. (NAV 2010: 38).

Klik hier voor het rapport.